Ulga na start: pół roku bez składek społecznych. Kto może skorzystać?
Stan prawny na 30 października 2026 r.
Ulga na start to najkorzystniejszy moment w życiu nowej firmy: przez pierwsze miesiące nie płacisz składek społecznych. Trzeba jednak spełnić warunki, zgłosić ulgę we właściwym terminie i wiedzieć, co tracisz, korzystając z niej.
Na czym polega ulga na start
Przez 6 pełnych miesięcy kalendarzowych od rozpoczęcia działalności nie płacisz składek na ubezpieczenia społeczne. Płacisz tylko składkę zdrowotną. Niepełny miesiąc, w którym zaczynasz działalność, dolicza się do ulgi. Jeśli firmę założysz 10 marca, ulga potrwa do 30 września.
Kto może skorzystać
- zakładasz działalność po raz pierwszy albo wracasz do niej po co najmniej 60 miesiącach od jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia,
- nie wykonujesz dla byłego pracodawcy tych samych czynności, które wykonywałeś dla niego jako pracownik w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.
Współpraca z byłym pracodawcą przy innym zakresie obowiązków nie wyklucza ulgi. Warunek dotyczy tego, co faktycznie robiłeś na etacie.
Ile zapłacisz w czasie ulgi
Tylko składkę zdrowotną. Jej wysokość zależy od formy opodatkowania: na skali to 9% dochodu, na podatku liniowym 4,9% dochodu, a na ryczałcie stała kwota zależna od przychodu. Na skali i liniowym obowiązuje kwota minimalna, w 2026 r. około 432 zł miesięcznie. Składkę zdrowotną płacisz także wtedy, gdy nie masz przychodu.
Jak zgłosić ulgę w ZUS
Zgłoszenia dokonujesz w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności, na formularzu ZUS ZZA z kodem tytułu ubezpieczenia 05 40 00 (przy braku prawa do emerytury lub renty i bez orzeczenia o niepełnosprawności). Najwygodniej zrobić to od razu we wniosku CEIDG. Spóźnienie albo zły kod mogą oznaczać, że ZUS nie uzna ulgi.
Co po 6 miesiącach
Po zakończeniu ulgi trzeba się przerejestrować. W ciągu 7 dni wyrejestrowujesz się z kodu 05 40 i zgłaszasz do ubezpieczeń społecznych. Jeśli spełniasz warunki, wybierasz preferencyjne składki przez kolejne 24 miesiące. Szczegóły znajdziesz w artykule Mały ZUS, czyli preferencyjne składki przez 24 miesiące.
Jakie są minusy
- nie masz ubezpieczeń społecznych, więc nie przysługuje Ci zasiłek chorobowy ani macierzyński z tytułu działalności,
- te miesiące nie zwiększają przyszłej emerytury ani nie liczą się do okresu składkowego,
- ulgę można wykorzystać raz na 60 miesięcy, a jeśli zrezygnujesz z niej wcześniej, pozostałe miesiące przepadają.
Jeśli planujesz dziecko albo zależy Ci na ochronie w razie choroby, policz, czy nie lepiej od razu przejść na preferencyjne składki z dobrowolną składką chorobową.
Ulga na start a etat
Jeśli równolegle pracujesz na etacie za co najmniej minimalne wynagrodzenie, składki społeczne z firmy zwykle i tak nie są obowiązkowe. Wtedy ulga niewiele zmienia, a kluczowa jest składka zdrowotna.
Kody ZUS dla poszczególnych form
| Forma składek | Kod tytułu ubezpieczenia | Formularz |
|---|---|---|
| Ulga na start | 05 40 XX | ZUS ZZA (tylko składka zdrowotna) |
| Mały ZUS (preferencyjne składki) | 05 70 XX | ZUS ZUA |
| Mały ZUS Plus | 05 90 XX | ZUS ZUA |
| Pełny ZUS | 05 10 XX | ZUS ZUA |
Ostatnie dwie cyfry (XX) opisują prawo do emerytury lub renty oraz orzeczenie o niepełnosprawności. Jeśli żadne z nich Cię nie dotyczy, wpisujesz 00, np. 05 40 00. Przy zmianie formy składek wyrejestrowujesz się z dotychczasowego kodu na formularzu ZUS ZWUA i zgłaszasz się z nowym, zwykle w ciągu 7 dni.
Zakładasz firmę i nie chcesz stracić ulgi na start przez zły kod albo spóźnione zgłoszenie? Wypełnij formularz, zanim złożysz wniosek, i przejdźmy przez to razem. Wycenę wyślę Ci mailem w ciągu 2 dni roboczych.
