Mały ZUS Plus: kto może skorzystać i jak to policzyć
Stan prawny na 28 października 2026 r. Kwoty na 2027 rok zostaną określone w 2027 r.
Mały ZUS Plus to ulga, dzięki której przedsiębiorca płaci składki społeczne od podstawy zależnej od swojego dochodu, a nie od pełnej podstawy tzw. dużego ZUS. Dla osób o niewielkich dochodach to oszczędność rzędu kilkuset, a nawet ponad tysiąca złotych miesięcznie.
Kto może skorzystać
- przychód z działalności w poprzednim roku nie przekroczył 120 000 zł (jeśli działalność trwała krócej niż cały rok, limit liczy się proporcjonalnie),
- działalność była prowadzona w poprzednim roku co najmniej 60 dni,
- nie wykonujesz dla byłego pracodawcy tego, co robiłeś u niego na etacie w bieżącym lub poprzednim roku,
- nie korzystasz w tym czasie z ulgi na start ani z preferencyjnych składek (najpierw wykorzystuje się te ulgi, dopiero potem Mały ZUS Plus).
Jak długo można płacić niższe składki
Ulga przysługuje łącznie przez 36 miesięcy kalendarzowych w ciągu ostatnich 60 miesięcy prowadzenia działalności. Prawo do niej sprawdza się co roku od nowa, na podstawie przychodu i dochodu z poprzedniego roku.
Jak policzyć podstawę składek
- Weź roczny dochód z działalności z poprzedniego roku (na skali i liniowym: przychód minus koszty; na ryczałcie przyjmuje się przychód).
- Podziel go przez liczbę dni prowadzenia działalności w tym roku i pomnóż przez 30. To średniomiesięczny dochód.
- Podstawa składek to 50% średniomiesięcznego dochodu.
- Podstawa nie może być niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia ani wyższa niż podstawa dużego ZUS (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia).
Przykład wyliczenia (kwoty z 2026 r.)
Dochód za cały poprzedni rok wyniósł 48 000 zł, a działalność trwała 365 dni.
- średniomiesięczny dochód: 48 000 zł / 365 × 30 = 3 945,21 zł,
- podstawa składek: 50% × 3 945,21 zł = 1 972,60 zł,
- składki społeczne z dobrowolną chorobową (emerytalna 19,52%, rentowa 8%, wypadkowa 1,67%, chorobowa 2,45%): ok. 624 zł miesięcznie.
Dla porównania pełne składki społeczne w 2026 r. to ok. 1 927 zł miesięcznie (razem z Funduszem Pracy). Na Małym ZUS Plus składki na Fundusz Pracy nie płacisz, jeśli podstawa jest niższa od minimalnego wynagrodzenia.
Jak i do kiedy zgłosić ulgę
Na Mały ZUS Plus przechodzisz, wyrejestrowując się z dotychczasowego kodu tytułu ubezpieczenia (ZUS ZWUA) i zgłaszając się ponownie (ZUS ZUA) z kodem 05 90. Termin to 31 stycznia danego roku, a przy zakładaniu lub wznawianiu działalności 7 dni od tej daty. Jeśli przegapisz termin, skorzystasz z ulgi dopiero w kolejnym roku.
Jeśli korzystasz z ulgi już w poprzednim roku i nadal spełniasz warunki, nie zgłaszasz się ponownie, ale musisz co roku na nowo wyliczyć podstawę i podać ją w deklaracji rozliczeniowej za styczeń.
Na co uważać
- Przekroczenie 120 000 zł przychodu w danym roku zamyka drogę do ulgi w roku następnym.
- Niższe składki to niższa przyszła emerytura i niższe zasiłki, np. chorobowy czy macierzyński. Warto rozważyć opłacanie dobrowolnej składki chorobowej.
- Ulga nie zmienia składki zdrowotnej: płacisz ją według zasad swojej formy opodatkowania.
- Pomyłka w wyliczeniu podstawy oznacza korekty deklaracji i ryzyko zaległości, dlatego warto to policzyć razem z księgowym.
Kody ZUS dla poszczególnych form
| Forma składek | Kod tytułu ubezpieczenia | Formularz |
|---|---|---|
| Ulga na start | 05 40 XX | ZUS ZZA (tylko składka zdrowotna) |
| Mały ZUS (preferencyjne składki) | 05 70 XX | ZUS ZUA |
| Mały ZUS Plus | 05 90 XX | ZUS ZUA |
| Pełny ZUS | 05 10 XX | ZUS ZUA |
Ostatnie dwie cyfry (XX) opisują prawo do emerytury lub renty oraz orzeczenie o niepełnosprawności. Jeśli żadne z nich Cię nie dotyczy, wpisujesz 00, np. 05 40 00. Przy zmianie formy składek wyrejestrowujesz się z dotychczasowego kodu na formularzu ZUS ZWUA i zgłaszasz się z nowym, zwykle w ciągu 7 dni.
Twój przychód nie przekroczył 120 000 zł, a płacisz pełny ZUS? Możliwe, że przepłacasz. Wypełnij formularz i sprawdźmy, czy Mały ZUS Plus jest dla Ciebie. Nie czekaj do 31 stycznia. Wycenę wyślę Ci mailem w ciągu 2 dni roboczych.
