Ryczałt, skala czy liniowy? Jak wybrać formę opodatkowania na 2027 rok
Stan prawny na 28 października 2026 r. Zmiany na 2027 rok są w trakcie prac legislacyjnych, a kwoty składek na 2027 rok zostaną określone w 2027 r.
Pod koniec roku wielu przedsiębiorców zadaje sobie to samo pytanie: zostać przy obecnej formie opodatkowania czy ją zmienić? Odpowiedź zależy od przychodu, kosztów, składki zdrowotnej i planów na kolejny rok. Poniżej porównuję trzy formy dostępne dla jednoosobowej działalności i podpowiadam, jak podjąć decyzję.
Chcesz od razu sprawdzić to na swoich liczbach? Otwórz kalkulator formy opodatkowania. Porówna skalę, podatek liniowy i ryczałt: podatek, składki i kwotę na rękę.
Trzy formy opodatkowania w skrócie
| Forma | Podatek | Składka zdrowotna | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Skala podatkowa | 12% do 120 000 zł dochodu, 32% od nadwyżki; kwota wolna 30 000 zł | 9% dochodu, nie mniej niż kwota minimalna | niższe dochody, ulgi, wspólne rozliczenie z małżonkiem |
| Podatek liniowy | 19% dochodu, bez kwoty wolnej | 4,9% dochodu, nie mniej niż kwota minimalna; część można odliczyć | wysokie dochody i niewiele ulg |
| Ryczałt | od 2% do 17% przychodu, stawka zależy od rodzaju działalności | stała kwota w jednym z trzech progów przychodu | niskie koszty, prosta ewidencja |
Skala podatkowa
Skala to forma domyślna: jeśli nie wybierzesz innej, rozliczasz się właśnie tak. Pierwsze 30 000 zł dochodu w roku jest wolne od podatku, dochód do 120 000 zł opodatkowany jest stawką 12%, a nadwyżka stawką 32%. Możesz korzystać z ulg, np. na dzieci, i rozliczyć się wspólnie z małżonkiem.
Składka zdrowotna wynosi 9% dochodu i nie obniża podatku. Skala zwykle wygrywa przy niższych dochodach, przy dużych kosztach i wtedy, gdy korzystasz z ulg.
Podatek liniowy
Płacisz 19% od dochodu bez względu na jego wysokość, ale bez kwoty wolnej, bez większości ulg i bez wspólnego rozliczenia z małżonkiem. Składka zdrowotna to 4,9% dochodu, a zapłacone składki można odliczyć do rocznego limitu.
Liniowy zaczyna się opłacać zwykle wtedy, gdy znacząca część dochodu przekraczałaby próg 120 000 zł i wpadała w stawkę 32%.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Na ryczałcie podatek liczysz od przychodu, a nie od dochodu, więc koszty nie obniżają podatku. Stawka zależy od rodzaju działalności: np. 3% dla handlu, 8,5% dla wielu usług (12,5% od nadwyżki przychodu ponad 100 000 zł), 12% dla części usług IT oraz 14%, 15% lub 17% dla wybranych usług specjalistycznych. Właściwą stawkę ustala się według klasyfikacji PKWiU.
Składka zdrowotna na ryczałcie to stała miesięczna kwota zależna od rocznego przychodu: inna do 60 000 zł, inna od 60 000 do 300 000 zł i najwyższa powyżej 300 000 zł. W 2026 r. środkowy próg wynosi 830,58 zł miesięcznie. Połowę zapłaconych składek zdrowotnych można odliczyć od przychodu.
Ryczałt opłaca się zwykle przy niskich kosztach, np. w usługach opartych na wiedzy, i daje prostą ewidencję.
Co ma się zmienić od 2027 roku
Trwają prace nad nowelizacją przepisów o PIT i ryczałcie (druk sejmowy nr 3147). Projekt zakłada między innymi:
- obniżenie limitu przychodów uprawniającego do ryczałtu z 2 mln euro do 250 tys. euro; o prawie do ryczałtu na 2027 r. decydowałby przychód z 2026 r. (po kursie z 1 października 2026 r. to ok. 1 094 250 zł),
- stawkę 17% dla przychodów ryczałtowca przekraczających w trakcie roku 300 tys. euro,
- podwyższenie pierwszego progu skali do 130 000 zł i nową, pośrednią stawkę 24% dla części dochodów,
- wyższą daninę solidarnościową: 5% zamiast 4% od dochodu powyżej 1 mln zł.
Dopóki ustawa nie zostanie opublikowana w Dzienniku Ustaw, te zmiany nie są przesądzone. Przed wyborem formy na 2027 r. warto sprawdzić, w jakim kształcie ostatecznie weszły w życie.
Minimalna składka zdrowotna na skali i liniowym na 2027 rok zostanie określona w 2027 r.
Do kiedy i jak zmienić formę opodatkowania
Formę opodatkowania na dany rok wybierasz do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnąłeś pierwszy przychód w tym roku. Jeśli pierwszy przychód przypadnie na grudzień, masz czas do końca roku. Zmianę zgłaszasz we wniosku o zmianę wpisu w CEIDG albo oświadczeniem złożonym do naczelnika urzędu skarbowego. Wybrana forma obowiązuje także w kolejnych latach, dopóki jej nie zmienisz.
Jak podjąć decyzję: 5 kroków
- Zbierz przychody i koszty z ostatnich 12 miesięcy i oszacuj następny rok.
- Dla każdej formy policz łącznie podatek i składkę zdrowotną, a nie sam podatek. Pomoże Ci w tym kalkulator.
- Sprawdź, czy korzystasz z ulg i wspólnego rozliczenia, które działają tylko na skali.
- Ustal stawkę ryczałtu dla swojej działalności według PKWiU.
- Uwzględnij planowane zmiany na 2027 r., zwłaszcza nowy limit ryczałtu.
Nie zostawiaj wyboru formy na styczeń. Wypełnij formularz, opisz krótko swoją firmę i ustalmy, co będzie dla Ciebie najlepsze w 2027 roku. Wycenę wyślę Ci mailem w ciągu 2 dni roboczych.
